ถุย ขากถุย
รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 มาตรา 76 ที่กำหนดให้รัฐต้องมีการบริหารราชการแผ่นดินที่ดี มีคุณธรรม โปร่งใส และตรวจสอบได้ พฤติกรรมในที่สาธารณะของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองจึงไม่ใช่เรื่องส่วนตัว แต่เป็นการใช้อำนาจรัฐที่ต้องอยู่ภายใต้กรอบความเหมาะสม ทั้งยังเชื่อมโยงกับประมวลจริยธรรมของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองที่กำหนดให้ต้องรักษาเกียรติภูมิของตำแหน่งและความเชื่อมั่นของประชาชน ข้อเท็จจริงเชิงพฤติกรรม เช่น การแสดงกิริยาไม่เหมาะสมในพิธีทางราชการ อาจไม่ถึงขั้นผิดกฎหมายอาญา แต่เข้าข่ายปัญหาทางจริยธรรม
ในมิติของมารยาทผู้นำ หลักสากลทางรัฐศาสตร์และการบริหารภาครัฐกำหนดให้ผู้นำต้องแสดงภาวะผู้นำเชิงสัญลักษณ์ ซึ่งหมายถึงการเป็นแบบอย่างทางพฤติกรรมในที่สาธารณะ การแสดงออกเล็กน้อย เช่น ท่าทาง สีหน้า หรือกิริยา สามารถส่งผลต่อการรับรู้ของสังคมต่อความชอบธรรมของอำนาจรัฐได้ ความเห็นของ นายนิพิฏฐ์ อินทรสมบัติ ที่วิจารณ์ว่าข้าราชการและนักการเมืองไร้ศักดิ์ศรี จึงเป็นความเห็นทางการเมืองที่ตั้งอยู่บนฐานของคุณค่าทางจริยธรรม ไม่ใช่ข้อเท็จจริงทางกฎหมายโดยตรง แต่สะท้อนปัญหาเชิงโครงสร้าง คือความสัมพันธ์เชิงอำนาจที่อาจทำให้ผู้ใต้บังคับบัญชาไม่กล้าแสดงออกหรือโต้แย้งพฤติกรรมที่ไม่เหมาะสม
ในทางวิชาการ จำเป็นต้องแยกให้ชัดระหว่าง ข้อเท็จจริงทางกฎหมาย กับความเห็นทางสังคม กล่าวคือ การกระทำดังกล่าวยังไม่ปรากฏข้อยืนยันว่าเป็นความผิดตามกฎหมายใดโดยตรง เว้นแต่มีการไต่สวนทางจริยธรรมหรือการร้องเรียนต่อองค์กรที่มีอำนาจ เช่น คณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ อย่างไรก็ตาม ในเชิงหลักนิติธรรม การดำรงตำแหน่งสาธารณะย่อมต้องยึดถือมาตรฐานที่สูงกว่าบุคคลทั่วไป และการวิพากษ์วิจารณ์เช่นนี้ถือเป็นกลไกหนึ่งของสังคมประชาธิปไตยในการตรวจสอบอำนาจรัฐ ซึ่งมีความชอบธรรมในตัวเองภายใต้กรอบเสรีภาพในการแสดงความคิดเห็นตามรัฐธรรมนูญมาตรา 34